4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnaları düzenleyen 167/1-(7) sayılı maddesinde; kamu kurum ve kuruluşları ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar tarafından ticari gaye güdülmemek ve kuruluş amaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ithal edilen eşya yer almaktadır. Ayrıca 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’nın 68. maddesi ile 2 Seri Nolu Gümrük Muafiyeti Tebliği’nin 22 ila 24. maddelerinde bu muafiyete ilişkin detaylar düzenlenmiştir.


Gümrük vergilerinden muafiyet ve istisnalar mevcut olup “Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında karar 2009/15481” Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenmiştir.


Uluslararası Kıymet Sözleşmesine göre belirlenecek; ithal eşyası için eşyanın CIF kıymeti ile gümrük vergileri toplamını, ihraç eşyası için FOB kıymeti ile gümrük vergileri toplamını ifade eder


İthal eşyası kara ve hava yolu ile geldiğinde 20 gün, deniz yoluyla geldiğinde 45 gün gümrüklü sahada bekleyebilir. Bu süreler ilgili gümrük idaresine başvuru yapılarak 30 gün uzatılabilir. Antrepo rejimine tabi tutulan eşyalarda bekleme süresi sınırsızdır.


Her eşyanın ithalat gereklilikleri farklıdır, öncelikle eşyanızın Gümrük tarife istatistik Pozisyonu’nun belirlenmesi gerekmektedir.


a) Tercihli tarife uygulanabilmesi için gerekli olan belgeler ile vergilendirmeyi doğrudan etkileyen veya yükümlüye vergi avantajı sağlayan belgeler, b) Kanun veya uluslararası düzenlemelerin açık hükmü gereği, gümrük beyannamesi ekinde ibrazı zorunlu belgeler, c) İthalat Rejim Kararında belirtilen ticaret politikası önlemlerinin düzenlenecek bir belgeye istinaden uygulanması durumunda buna ilişkin belgeler, ç) İlgili gümrük rejimleri itibariyle, beyannamenin tescil işlemi öncesinde temin edilen ayniyat tespitine ilişkin belgeler, d) 181 inci maddenin dördüncü fıkrasının (b) bendi çerçevesinde Bakanlıkça belirlenen izin veya belgeler.


Eşyanın ithalinde ödenecek gümrük vergisi ile diğer eş etkili vergiler ve mali yükler ile tarım politikası veya tarım ürünlerinin işlenmesi sonucu elde edilen bazı ürünlere uygulanan özel düzenlemeler çerçevesinde ithalatta alınacak vergileri ve diğer mali yüklerini ifade eder.


Gümrük Yönetmeliğinin 181 inci maddesi gereğince; muayene işlemleri sırasında veya eşyanın tesliminden sonra yapılan kontrollerde eşyanın diğer kurumlarca gerçekleştirilecek denetimlere tabi iken değilmiş gibi beyan edildiğinin tespit edilmesi üzerine gerekli kontrollerin yapılmasını teminen yükümlü ilgili kuruma yönlendirilir. İlgili kuruma yapılan yönlendirme veya bilgilendirme neticesinde olumsuz denetim sonucu alınması veya eşyanın tabi olması gereken ithalat kontrolleri yapılmadığı halde yapılmış gibi gösterilmesi halinde ise Gümrük Kanununun 235 inci maddesi gereğince; eşyanın kamu mülkiyetine geçirilmesinin yanı sıra eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı tutarında ceza uygulanır.


Kamu kurum ve kuruluşları, hayır kurumları veya insani yardım kurumları söz konusu muafiyetten yararlanabilmektedir.


Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca vergi numarası verilen her gerçek ve tüzel kişi ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine istinaden hukuki tasarruf yapma yetkisi tanınan kişiler ortaklıkları ithalat işlemlerini yürütebilirler. Ancak, özel anlaşmalara dayanan ithalatta, kitap ve diğer yayınların ithalatında ve ülkemizde açılan uluslararası fuar ve sergilerde Bakanlığımızca perakende satışına izin verilen malların ithalatında vergi numarasına sahip olma şartı aranmaz.


İthalat Rejimi Kararının 7’nci maddesine göre her türlü eski, kullanılmış, yenileştirilmiş, kusurlu (defolu) ve yatık (zamanla dayanıklılığını yitirmiş) eşya ithali Ticaret Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğünün iznine tabidir. Ancak, her yıl yeniden yayımlanan İthalat Tebliğlerinde izin belgesi alınmayacak eşya listesine yer verilmiş olup liste kapsamı eşya için İthalat Genel Müdürlüğüne başvurulması gerekmemektedir. Bu tebliğde yer almayan eşya için ise İthalat Genel Müdürlüğüne başvurularak düzenlenen izin belgesinin ithalat işlemleri sırasında gümrük idaresine sunulması gerekmektedir.


Türkiye Gümrük Bölgesindeki bir kişiye posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen, bedeli gönderi başına toplam 150 Avro’yu geçmeyen kişisel kullanıma mahsus kitap veya benzeri basılı yayına muafiyet tanınmaktadır.


2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 45,62 ve 63. Maddeleri ve 24/03/2014 tarihli ve 2022/9 sayılı Genelge uyarınca; bazı şartların mevcudiyeti halinde posta/hızlı kargo eşyası için vergi muafiyeti bulunmaktadır.


Türkiye Gümrük Bölgesine gelen eşyanın serbest dolaşıma girişi; ticaret politikası önlemlerinin uygulanması, eşyanın ithali için öngörülen diğer işlemlerin tamamlanması ve kanunen ödenmesi gereken vergilerin tahsili ile mümkündür.


Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler. Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.


Ticaret, memuriyet, tahsil, ziyaret, tedavi veya turizm gibi herhangi bir amaçla kısa veya uzun bir süre kalmak üzere, yabancı bir ülkeden karayolu, demiryolu, deniz veya hava yollarından biriyle Türkiye Gümrük Bölgesine gelen yabancı bir ülkede oturan Türkler ve yabancılar ile herhangi bir amaç ile gittikleri yabancı ülkeden kesin veya geçici olarak dönen, Türkiye'de oturan Türkler ve yabancılar ile Türkiye'den aynı amaçlarla ve aynı yollarla yabancı bir ülkeye giden benzeri Türk ve yabancılar “yolcu” olarak sınıflandırılmaktadırlar. Yolcunun beraberinde getirdiği, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyalar da “yolcu beraberi” eşya olarak değerlendirilmektedir


2009/15481 sayılı Kararın "Kişisel eşya" başlıklı 58. ve 59. maddesi ile Karar eki Ek-9 liste kapsamı eşyaya muafiyet tanınmıştır. Ek-9 sayılı listenin (A) bölümünde belirtilen eşya sadece yolcu beraberinde, (B) bölümünde belirtilen eşya ise, yolcu beraberinde ya da yolcunun gelişinden bir ay önce veya üç ay sonra getirilebilir.